Có bao giờ bạn nhìn vào vết sẹo trên tay mình và nhớ lại khoảnh khắc tai nạn. Có lẽ bạn sẽ nhớ nó cả đời. Nhưng khi bạn học thì bạn chỉ nhớ được vài giờ rồi đến lúc thi thì không còn nhớ được mình đã học cái gì.
Bạn có muốn thoát khỏi tình trạng học trước quên sau?
Bạn có muốn nhớ được mọi thứ mình đọc trong sách?
Bạn có muốn học từ vựng mới mà không bao giờ quên?
Để làm được những điều này bạn cần biết được cách luyện trí nhớ ngắn hạn và dài hạn và cách chúng hoạt động cùng nhau để từ đó sử dụng các phương pháp ghi nhớ hiệu quả nhất.
Cách trí nhớ hình thành
Xem video này bạn sẽ biết cách trí nhớ hình thành đó là khi các tế bào thần kinh trong não liên kết với nhau để truyền và nhận tín hiệu điện mã hóa thông tin. Từ đó tạo ra một hệ thống mạng lưới kết nối với nhau. Mạng lưới này càng vững chắc cho một thông tin thì việc ghi nhớ nó càng lâu.
Trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn
Thông tin ban đầu được tiếp nhận qua các giác quan gọi là trí nhớ giác quan. Sau đó thông tin được mã hóa để đưa vào não bộ và hình thành trí nhớ ngắn hạn hoặc dài hạn.
Trí nhớ ngắn hạn
Có thể bạn đã gặp trường hợp thế này. Một người bạn đọc một số điện thoại cho bạn để nhờ bạn gọi dùm. Bạn sẽ cố nhẩm trong đầu để nhớ và gọi lại số điện thoại đó.
Nhưng chỉ vài phút sau bạn sẽ không còn nhớ số điện thoại đó nữa. Bởi vì bạn chỉ lưu số điện thoại vào trí nhớ ngắn hạn. Mà trí nhớ ngắn hạn chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian ngắn sau đó thông tin sẽ dễ dàng biến mất.
Nếu bạn chỉ ghi nhớ được thông tin trong khoảng thời gian ngắn thì không sao đó là định nghĩa của trí nhớ ngắn hạn. Những thông tin mà bạn học lần đầu chỉ mới vào được trí nhớ ngắn hạn của bạn. Thời gian càng trôi qua thì lượng thông tin còn giữ lại trong đầu bạn sẽ càng giảm vì liên kết tạo nên trí nhớ ngắn hạn rất yếu.
Trí nhớ dài hạn
Bạn có nhớ tên của bạn không?
Tất nhiên là bạn phải nhớ rồi phải không.
Bởi vì tên của bạn đã được lưu vào trí nhớ dài hạn ngay từ nhỏ rồi nên bạn sẽ không thể nào quên nó được. Những thông tin như tên của bạn, tên người thân, địa chỉ nhà của bạn thì bạn có thể nói ra ngay lập tức vì bạn đã lưu chúng trong trí nhớ dài hạn rồi.
Tôi tin rằng bạn có rất nhiều thông tin không thể nào quên trong cuộc sống phải không? Từ niềm vui, nỗi buồn đến các sự việc, kỷ niệm xảy ra trong quá khứ.
Trí nhớ dài hạn như là ngân hàng thông tin của bạn. Chúng sẽ lưu giữ thông tin của bạn cẩn thận và thông tin không bị đánh mất thì bạn sẽ không thể quên được trừ khi bạn bị cướp ngân hàng.
Mối quan hệ giữa trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn
Như bạn có thể thấy trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn là hai quá trình tiếp nối nhau. Nếu không có trí nhớ ngắn hạn thì không thể có trí nhớ dài hạn được. Trí nhớ ngắn hạn là hình thành các kết nối giữa các tế bào thần kinh để lưu giữ ký ức, còn trí nhớ dài hạn là sự củng cố các kết nối đó cho bền vững theo thời gian.
Hai bộ phận quan trọng xử lý thông tin đó là hồi hải mã và vỏ não. Hồi hải mã sẽ là nơi xử lý thông tin ngắn hạn, vỏ não là nơi lưu trữ thông tin dài hạn. Để cải thiện trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn thì bạn phải cải thiện được năng lực làm việc của hai bộ phận hồi hải mã và vỏ não này.
Trong thực tế, hầu hết các thông tin mới mẻ mà chúng ta tiếp nhận được lưu vào trí nhớ ngắn hạn. Còn những thông tin sẽ được lưu vào trí nhớ dài hạn của bạn phải thỏa mãn nhiều điều kiện. Việc phát triển trí nhớ chính là quá trình đưa thông tin từ trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn.
Quá trình bạn luyện tập trí nhớ ngắn hạn chính là một phần đầu tiên của quá trình luyện trí nhớ dài hạn. Quá trình dài hạn là quá trình củng cố các đường liên kết đã tạo ra từ trí nhớ ngắn hạn.
Vậy làm thế nào để có thể chuyển thông tin lưu giữ trong trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn?
Phương pháp đưa thông tin từ trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn
Đó là củng cố các liên kết đã được tạo ra trong bộ não để hình thành trí nhớ sao cho chúng tồn tại càng lâu càng tốt.
Luyện tập hồi hải mã khỏe mạnh
Việc bạn luyện tập 10 bộ môn siêu trí nhớ thi đấu chính là cách tốt nhất để cải thiện trí nhớ ngắn hạn. Cũng giống như các bộ môn trí tuệ khác, quá trình bạn luyện tập chúng sẽ giúp bạn phát triển các kỹ năng cần thiết và bạn sẽ ứng dụng các kỹ năng đó vào học tập.
Ngoài ra, bạn có thể rèn luyện thông qua các bài tập luyện trí nhớ ngắn hạn khác như luyện trí tưởng tượng.
Hồi hải mã và thông tin giống như là một công nhân đang kiểm soát hàng hóa để cho món nào được cho qua, món nào không đạt chuẩn sẽ bị loại bỏ. Hồi hải mã khỏe mạnh thì làm việc hiệu quả hơn để đưa nhiều thông tin vào trí nhớ dài hạn hơn.
Liên kết thông tin
Khi bạn học một điều gì mới hãy liên kết chúng với kiến thức mà bạn đã biết. Tức là bạn sẽ liên kết các kết nối mới với một vùng liên kết có trước vững chắc. Các kết nối này sẽ được kích hoạt cùng nhau cho nên khi các kiến thức cũ được nhắc đến sẽ kích hoạt kiến thức mới làm cho chúng được củng cố mạnh mẽ.
Ví dụ: Bạn cần nhớ số điện thoại 090 5026781402. Bạn có thể gom nhóm chúng để tạo ra các liên kết với những gì đã biết trước.
502 => keo 502.
678 => thứ tự tăng 1 đơn vị như bậc thang.
1402 => ngày Valentine.
Củng cố liên kết
Như bạn đã biết trí nhớ dài hạn chính là sự củng cố các liên kết của trí nhớ ngắn hạn. Để đưa thông tin vào trí nhớ dài hạn thì liên kết được tạo ra từ trí nhớ ngắn hạn cần được củng cố.
Bởi vì theo đường cong lãng quên nếu không củng cố qua thời gian thì liên kết sẽ yếu dần đi đến lúc cần truy xuất thì không đủ mạnh để đưa thông tin trở lại. Nếu bạn muốn nhớ suốt đời thì liên kết đó phải tồn tại lâu hơn tuổi thọ của bạn.
Trường hợp, ngày xưa bạn học bài thi, bạn nhớ hết mọi kiến thức. Vài năm sau, bạn không còn nhớ gì về các kiến thức đó. Điều này có nghĩa là bạn chỉ củng cố trí nhớ dài hạn vừa đủ cho thời gian thi. Sau đó bạn không củng cố nữa nên các liên kết yếu dần và mất đi nên bạn sẽ quên chúng.
Còn trong trường hợp bạn nhớ ngày sinh nhật của bạn là do nó có liên kết với chính bạn và được nhắc lại hàng năm nên liên kết về các con số sinh nhật được củng cố và bạn sẽ nhớ cả đời.
Phương pháp để bạn làm được việc này không gì khác là phải ôn tập đúng cách. Nhưng ôn tập như thế nào để tối ưu nhất thì bạn cần sử dụng phương pháp ôn tập ngắt quãng kết hợp với hồi tưởng chủ động. Đây là hai phương pháp giúp bạn gia tăng sức mạnh các liên kết đã tạo ở trí nhớ ngắn hạn để biến chúng thành trí nhớ dài hạn.
Chính vì thế trong khóa học Siêu Trí Nhớ tôi đã đưa ra đầy đủ các phương pháp và hướng dẫn từng bước để bạn có thể đưa bất cứ loại dữ liệu nào từ trí nhớ ngắn hạn vào trí nhớ dài hạn một cách dễ dàng.
Tổng kết
Hai thứ bạn cần làm đó là tạo ra các liên kết và củng cố chúng để có thể ghi nhớ dài hạn. Như vậy, bạn cần có các kỹ năng giúp liên kết thông tin cũng như một hệ thống giúp bạn quản lý và củng cố kiến thức.
Dù là trí nhớ ngắn hạn hay dài hạn thì đều là trí nhớ. Nếu đều là trí nhớ thì đều tuân theo những nguyên tắc về ghi nhớ. Và chỉ cần luyện trí nhớ ngắn hạn và dài hạn đúng theo các nguyên tắc này thì bạn sẽ cải thiện được trí nhớ cả ngắn hạn và dài hạn cùng lúc với nhau.
