Bạn có những dấu hiệu sao đây không?
+Cảm thấy mệt mỏi và lơ mơ thay vì sảng khoái sau khi xem các nội dung ngắn.
+Xem tiktok nhiều quá quay qua xem video dài trên Youtube thì mới 1,2 phút là bỏ cuộc.
+Cầm sách đọc được 3 phút là bỏ xuống, rồi bỏ luôn cuốn sách.
Nếu có thì có thể bạn đã bị thối não (brainrot) rồi đó.
Hoặc đọc đến đây bạn muốn dừng thì cũng có thể là dấu hiệu của thối não…
Thối não (brainrot) là gì?
Khái niệm
“Brain rot” (thối não) là từ của năm 2024 theo bình chọn của Nhà xuất bản Đại học Oxford. Thuật ngữ này dùng để chỉ tình trạng suy giảm tinh thần hoặc trí tuệ do tiêu thụ quá nhiều nội dung internet chất lượng thấp, vô nghĩa và gây nghiện. Các biểu hiện có thể bao gồm giảm khả năng tập trung, kiên nhẫn và cảm giác mệt mỏi, lơ mơ sau khi xem.
Nguyên nhân
Hoóc môn dopamine gây cảm giác hạnh phúc, sung sướng.
Tiktok tối ưu thuật toán để hiểu bạn thích xem điều gì. Từ đó nó phân phối video phù hợp sở thích của bạn.
Bạn xem video Tiktok sẽ bắt đầu sinh ra dopamine. Càng có dopamine thì bạn càng muốn xem nữa. Vòng lặp vô tận khiến bạn bị nghiện lướt Tiktok.
Thối não là một kỹ năng
Trí nhớ kỹ năng (trí nhớ bắp) là cách bạn thực hiện một hành động nào đó thành thạo. Đó có thể là kỹ năng về nhận thức hoặc kỹ năng về vận động.
+Kỹ năng nhận thức như: tư duy, sáng tạo, giải quyết vấn đề, cờ vua, cờ tướng,…
+Kỹ năng vận động: bóng đá, cầu lông, bơi lội,…
Việc bạn bị thối não (thành thạo kỹ năng thối não) là do quá trình bạn luyện tập nó thông qua xem video ngắn và sử dụng AI mà không tư duy. Thối não thuộc về dạng kỹ năng nhận thức.
Bạn càng dùng Tiktok, AI mà không tư duy thì kỹ năng thối não của bạn càng thành thạo. Giống như bạn luyện tập thể thao càng nhiều thì bạn sẽ chơi càng giỏi, càng thành thạo bộ môn thể thao đó.
Để bạn làm suy yếu đi kỹ năng thối não thì bạn cần cắt đi quá trình luyện tập nó. Tức là bỏ xem Tiktok hoặc dùng AI mà không tư duy.
Nhưng cuộc sống này đôi khi không như ý muốn của bạn đâu. Bạn không muốn bỏ Tiktok hay AI thì có cách nào để không bị thối não.
Và đây là giải pháp.
Phương pháp
Biến Brainrot thành Brainroot
Brainrot: mất tập trung
Trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn:
+Ngắn hạn: giữ lại trong não một thời gian ngắn.
+Dài hạn: giữ lại trong não một thời gian dài.
Mất tập trung: do có nhiều ý tưởng đơn lẻ, những mảnh ký ức rời rạc.
Mỗi lần xem một video ngắn bạn vẫn học được một kiến thức gì đó nhưng nó chưa kịp lưu vào trí nhớ dài hạn thì bạn đã nhảy sang video khác. Bạn sẽ có những mảnh kiến thức rời rạc, yếu đuối. Chúng sẽ nhanh chóng mất đi nếu bạn không làm gì với nó.
Brainroot: gốc rễ của bộ não
Gốc rễ của bộ não là các tế bào thần kinh kết nối với nhau tạo nên mạng lưới để ghi nhớ, học tập và tư duy.
Các bài học ngắn trong video ngắn có thể mang lại cảm giác thỏa mãn, nhưng hiếm khi nuôi dưỡng được sự hiểu biết thực sự. Cách để nuôi dưỡng chúng là ghi chú theo kiểu mạng lưới để biến mỗi mảnh kiến thức đơn lẻ thành một nút trong mạng lưới hệ thống kiến thức.
Phương pháp này gọi là ghi chú Zettelkasten.
Bây giờ bạn có thể học trên các nền tảng video ngắn mà không lo thói não. Chỉ cần làm thêm các bước sau:
Bước 1: Ghi chú mỗi ý tưởng còn nhớ được từ mỗi lần lướt Tiktok thành một ghi chú.
Bước 2: Liên kết với các ghi chú khác bằng cách tìm ra các điểm tương đồng, điểm chung.
Bước 3: Lặp lại quá trình trên để mở rộng mạng lưới kiến thức.
Biến não thúi => não 6 múi
Não thúi: Lười tư duy
Lười tư duy: chờ kết quả có sẵn mà bỏ qua hành trình để có nó. Nhất là dùng AI một phát là ra kết quả ngay mà không cần tư duy.
Não 6 múi: Tư duy phân tán
Tư duy phân tán: một ý tưởng ban đầu bạn nghĩ ra nhiều ý tưởng liên quan.
Bạn có thể tận dụng những thói quen hàng ngày, công việc hàng ngày, môi trường hàng ngày để luyện tư duy theo cách này.
Ví dụ: ngồi nhìn mây => suy nghĩ hình dạng của nó giống những cái gì.
Ví dụ: xem phim xong => nếu tôi là đạo diễn thì phim sẽ như thế này.
VÍ dụ: làm một công việc => suy nghĩ thêm nhiều cách khác để làm nó hiệu quả.
Luyện tập chủ động
Những giải pháp trên chỉ là tình thế. Nếu bạn muốn một giải pháp mạnh mẽ hơn thì bạn nên chủ động luyện tập bộ não cho khỏe mạnh.
Cách tôi thường làm là luyện gym cho não => luyện các tế bào thần kinh bằng bộ môn Siêu Trí Nhớ. Nó giúp:
+Phát triển tế bào thần kinh khỏe mạnh.
+Kỹ năng liên kết mọi thứ.
+Kỹ năng tư duy phân tán.
Nếu bạn cần tài liệu để bạn bắt đầu luyện gym cho não bằng Siêu Trí Nhớ thì tôi để bên dưới.
Tổng kết
Nếu không cắt được nguyên nhân gây thối não thì bạn phải tận dụng những gì đang có để giải quyết vấn đề. Luyện não chính là cách để ngăn thối não.
