Những hướng dẫn viên du lịch không biết chữ nhưng có thể giao tiếp bằng tiếng Anh. Câu chuyện này không có gì lạ lẵm nếu như bạn có dịp đến các vùng cao nhất là vùng có nhiều khách du lịch nước ngoài.

Lý Thị Cở, Thào Thị Tra… “bắn” tiếng Anh như gió. Đã hơn chục năm làm hướng dẫn viên du lịch ở Sa Pa, thế nhưng họ chỉ biết viết tên mình, nhận mặt chữ số và chưa từng được cắp sách tới trường.

Tại sao có thể như thế được? Những người không biết chữ có thể giao tiếp Anh tốt như vậy?

Khi được hỏi cách họ học tiếng Anh giao tiếp thì những hướng dẫn viên du lịch này trả lời là học từ khách du lịch. Người dân ở đây được tiếp xúc với những người nước ngoài nên họ có cơ hội học giao tiếp tiếng Anh.

Hay trường hợp một ông lão nói tiếng Anh nổi tiếng trên mạng chỉ bằng cách xem phim.

Và phương pháp học tự nhiên này được gọi là comprehensible input (đầu vào dễ hiểu). Đây cũng là cách mà chúng ta học ngôn ngữ mẹ đẻ.

Comprehensible input là gì?

Khái niệm comprehensible input (đầu vào dễ hiểu) được phát triển bởi nhà ngôn ngữ học Stephen Krashens sau nhiều năm nghiên cứu quá trình hấp thu ngôn ngữ ở trẻ em. Khái niệm đầu vào dễ hiểu bắt nguồn từ Lý thuyết hấp thu ngôn ngữ thứ hai của Stephen Krashen.

Những hoạt động dựa trên đầu vào dễ hiểu yêu cầu người học chủ động nhận được sự hiểu biết của ngữ cảnh bằng ngôn ngữ đích muốn học. Do đó, đầu vào dễ hiểu cung cấp một công cụ thực tế để hướng dẫn người học đạt được sự hấp thu tự nhiên ngôn ngữ mới.

Đầu vào dễ hiểu là những đầu vào ngôn ngữ có thể được hiểu bởi người nghe mặc dù học không hiểu được toàn bộ từ vựng và cấu trúc. Đầu vào dễ hiểu là bất cứ điều gì bằng ngôn ngữ mục tiêu mà bạn có thể hiểu được mặc dù không hiểu được từng chi tiết nhỏ.

5 thuyết của Krashen tạo nên Lý thuyết hấp thu ngôn ngữ thứ hai

Có 5 thuyết là nền tảng của Lý thuyết hấp thu ngôn ngữ thứ hai của Krashen và đã có ảnh hưởng đáng kể đến việc dạy và học ngôn ngữ kể từ đó. Những thuyết này là:

+Thuyết đầu vào (Input Hypothesis)

+Thuyết hấp thu – học tập (Acquisition-Learning hypothesis)

+Thuyết giám sát (Monitor Hypothesis)

+Thuyết trình tự tự nhiên (Natural Order Hypothesis)

+Thuyết bộ lọc cảm xúc (Affective Filter Hypothesis)

1.Thuyết đầu vào (Input Hypothesis)

Thuyết đầu vào (Input Hypothesis): thuyết này cho thấy rằng những người học ngôn ngữ mới tiếp thu ngôn ngữ mục tiêu tốt nhất khi họ được tiếp xúc với thông tin đầu vào vượt mức độ thành thạo hiện tại của họ một chút nhưng vẫn có thể hiểu được. Krashen lập luận rằng người học cần hiểu ngôn ngữ mà họ tiếp xúc (đây là nguồn gốc của thuật ngữ “comprehensible input” hay “đầu vào dễ hiểu”) để hấp thu được ngôn ngữ đó.

Việc lựa chọn đầu vào để xem, đọc là rất quan trọng. Nếu bạn chọn xem phim ở chủ đề quá khó hoặc quá dễ thì không mang lại hiệu quả.

Nếu bạn đang ở trình độ n thì bạn cần đầu vào ở trình độ n+1.

Nói chung là không có sự đồng thuận chung về mức độ bạn cần hiểu để thông tin đầu vào được coi là “dễ hiểu”. Tôi thì thường sử dụng đầu vào dễ hiểu có mức độ hiểu từ 70% đến 90%.

Điều này giúp tôi có thể hiểu đủ rõ để duy trì sự quan tâm và tương tác, ngay cả khi tôi không hiểu 100% mọi thứ. Khả năng tiếp tục tham gia là rất quan trọng và mặc dù nó thường bị bỏ qua, nhưng nó thực sự là một phần lý thuyết xung quanh việc học ngôn ngữ.

2.Thuyết hấp thu – học tập (Acquisition-Learning Hypothesis)

Thuyết hấp thu – học tập (Acquisition-Learning Hypothesis): Trong thuyết này Krashen chỉ ra hai cách để học ngôn ngữ thứ hai đó là: “hấp thu ngôn ngữ” và “học tập ngôn ngữ”. Phân biệt giữa “hấp thu ngôn ngữ” và “học tập ngôn ngữ” là nền tảng của cách tiếp cận bằng Comprehensible Input.

Hấp thu ngôn ngữ: theo Krashen là một quá trình xảy ra ở tầng vô thức, thông qua việc tiếp xúc thường xuyên với một ngôn ngữ. Sự hấp thu ngôn ngữ xảy ra ở trẻ em khi chúng học nói ngôn ngữ mẹ đẻ. Sự chú ý của trẻ em tập trung vào việc hiểu được thông điệp mà chúng nhận được từ bên ngoài và giao tiếp với môi trường xung quanh.

Học tập ngôn ngữ: thì ngược lại là quá trình xảy ra ở tầng nhận thức, là những thứ xảy ra theo quy tắc, bối cảnh nhân tạo chẳng hạn như trong sách ngôn ngữ hoặc khóa học ngôn ngữ. Lý thuyết này gợi ý rằng việc hấp thu ngôn ngữ là hiệu quả hơn và cần thiết hơn trong quá trình giao tiếp thực sự. Ngôn ngữ thu được thông qua việc đắm mình vào đầu vào dễ hiểu sẽ sẵn sàng hơn để sử dụng khi giao tiếp.Thuyết này có mối liên hệ mật thiết với thuyết giám sát.

Hấp thu ngôn ngữ:

• Một quá trình tiềm thức.
• Dựa trên tự nhiên.
• Nhiều input => quy nạp lại cách dùng.
• Mục đích dùng trôi chảy.

Học tập ngôn ngữ:

• Nghiên cứu có ý thức.
• Dựa trên nhân tạo.
• Quy tắc, ngữ pháp => diễn dịch ra dùng nhiều trường hợp.
• Mục đích dùng chính xác.

3.Thuyết giám sát: (Monitor Hypothesis)

Thuyết giám sát: (Monitor Hypothesis): Giả thuyết này cho thấy, như đã giải thích ở trên, rằng có hai cách học ngôn ngữ: “hấp thu” và “học tập”. “Hấp thu” đề cập đến quá trình tiếp thu ngôn ngữ tự nhiên, tiềm thức thông qua việc tiếp xúc đầu vào. Trong khi “học tập” liên quan đến kiến ​​thức có ý thức, dựa trên quy tắc về ngữ pháp và từ vựng.

Thuyết này gợi ý rằng mặc dù học tập có ý thức và kiến ​​thức về ngôn ngữ dựa trên quy tắc ngữ pháp có thể đóng một vai trò nhất định trong việc nói ngôn ngữ, nhưng chúng không hiệu quả bằng hệ thống hấp thu được phát triển thông qua việc tiếp xúc với đầu vào dễ hiểu.

Krashen lập luận rằng “hệ thống hấp thu” chịu trách nhiệm tạo ra phần lớn ngôn ngữ trong giao tiếp một cách phản xạ nhanh chóng, trong khi “hệ thống học tập” có chức năng như một người giám sát và bắt lỗi.

Đó là lý do mà trẻ em không sợ bị đánh giá nên cứ nói thoải mái vì chúng hấp thu qua đầu vào dễ hiểu và nói trong vô thức, không ai phán xét chúng khi mới học nói. Còn người lớn thì học qua hệ thống học tập ở trường, quy tắc ngữ pháp, lại sợ bị phán xét khi nói sai nên ngại nói vì có sự giám sát.

4.Thuyết trình tự tự nhiên (Natural Order Hypothesis)

Thuyết trình tự tự nhiên (Natural Order Hypothesis): thuyết này nói rằng người học hấp thu ngôn ngữ theo một trình tự tự nhiên và có thể dự đoán được mà ở đó người học sẽ hấp thu được các cấu trúc ngữ pháp của ngôn ngữ. Krashen cho rằng trình tự tự nhiên này phần lớn không bị ảnh hưởng bởi việc giảng dạy.

Những cấu trúc ngữ pháp dễ sẽ được hấp thụ trước, các cấu trúc ngữ pháp khó thì cần thời gian để người học tiến bộ để đủ sức hấp thu.

5.Thuyết bộ lọc cảm xúc (Affective Filter Hypothesis)

Thuyết bộ lọc cảm xúc (Affective Filter Hypothesis): thuyết này nói rằng các yếu tố cảm xúc, chẳng hạn như động lực, sự lo lắng và sự tự tin, có thể tạo điều kiện thuận lợi hoặc cản trở việc tiếp thu ngôn ngữ.

Khi người học ở trạng thái cảm xúc tích cực, “bộ lọc cảm xúc” của họ ở mức thấp, cho phép họ hấp thu ngôn ngữ tốt hơn. Ngược lại, bộ lọc cảm xúc cao, thường do cảm xúc tiêu cực hoặc lo lắng, có thể cản trở việc hấp thu ngôn ngữ.

5 thuyết này hình thành lên nền tảng của Lý thuyết hấp thu ngôn ngữ thứ hai của Krashen. Chúng đã ảnh hưởng đến các phương pháp giảng dạy ngôn ngữ, ủng hộ tầm quan trọng của giao tiếp có ý nghĩa, đầu vào dễ hiểu và tạo ra một môi trường tích cực trong các lớp học ngôn ngữ.

Theo Krashen, học ngôn ngữ thứ hai có thể là một quá trình tự nhiên ngang bằng với việc học ngôn ngữ mẹ đẻ, về cơ bản là sao chép cách người bản xứ học ngôn ngữ của họ. Tuy nhiên, để điều này có thể thực hiện được, người học phải được tiếp xúc với nội dung hấp dẫn và có ý nghĩa thúc đẩy việc liên tục tương tác với ngôn ngữ mục tiêu. Nội dung này chính là comprehensible input.

Cả 5 thuyết điều liên quan mật thiết với comprehensible input. Có thể nói comprehensible input là nền tảng để Krashen xây dựng nên lý thuyết về hấp thu ngôn ngữ thứ hai.

Tổng kết

Tóm lại, comprehensible input hay thông tin đầu vào dễ hiểu là nội dung bằng ngôn ngữ mục tiêu mà bạn hiểu được hầu hết nhưng không nhất thiết là hoàn toàn. Nó nuôi dưỡng hệ thống hấp thu ngôn ngữ của não bạn, điều cần thiết để hấp thu tốt một ngôn ngữ.

Và bạn không cần các công cụ cầu kỳ để học thông qua đầu vào dễ hiểu. TV, Youtube và sách sẽ giúp bạn tiến xa, mặc dù hiện nay cũng có những nguồn tài nguyên tuyệt vời dành cho người học. Tất cả những gì bạn cần làm để học với đầu vào dễ hiểu là tìm nguồn bằng ngôn ngữ mục tiêu mà bạn thích, đủ để bạn dành hàng trăm giờ nghe, xem và đọc chúng.