Con mèo mà trèo cây cau
Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
Chú chuột đi chợ đường xa
Mua mắm, mua muối giỗ cha chú mèo.
Nếu bạn còn nhớ bài đồng dao này thì bạn có trí nhớ tuyệt vời đấy. Điều gì giúp bạn ghi nhớ được bài đồng dao được học từ lớp một này? Đó một phần là do vần điệu của câu thơ lục bát. Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu xem làm thế nào để áp dụng vần điệu trong ghi nhớ.
Vần điệu và ghi nhớ
Vần điệu (Rhymes): là các cụm từ có các từ hoặc âm tiết có âm thanh tương tự nhau.
Ví dụ: à lôi, mà thôi, cả rồi.
Trong giai đoạn đầu của lịch sử nhân loại, vần điệu xuất hiện như một thủ pháp để hỗ trợ trí nhớ. Khi mà con người chưa có chữ viết thì vần điệu là công cụ tuyệt vời để lưu giữ và lan truyền tri thức, kinh nghiệm qua các thế hệ.
Đặc biệt đối với các văn bản tôn giáo cần phải giữ được nguyên vẹn nội dung và hình thức ngôn ngữ. Việc dùng vần điệu là cách chia một văn bản dài thành những phần nhỏ hơn thuận lợi cho tiếp nhận và ghi nhớ.
Vần điệu thực chất là một cách tạo điểm neo để gợi ý thông tin cần nhớ. Chẳng hạn trong câu thơ lục bát nếu câu sáu kết ở vần a (Mình về mình có nhớ ta?) thì âm thứ sáu câu tám phải kết ở vần a (Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.). Nếu có gợi ý này thì sẽ giúp chúng ta dễ nhớ được câu tám hơn trong bài thơ Việt Bắc – Tố Hữu.
Vần điệu đóng vai trò như những con ốc bắt các bộ phận của một chiếc xe vào với nhau. Bài thơ không có vần điệu thường rời rạc, khó bấu víu được vào trí nhớ người đọc.
Nhiều bài thơ sử dụng vần điệu với tư cách là một thuật ghi nhớ đã ra đời ở Việt Nam như:
“O” tròn như quả trứng gà
“Ô” thì đội mũ, “ơ” già có râu…
Hoặc sử dụng ghi nhớ công thức.
Muốn tính diện tích hình thang
Đáy lớn đáy nhỏ ta mang cộng vào
Rồi đem nhân với chiều cao
Chia đôi lấy nửa thế nào cũng ra.
Vần điệu cũng thường được sử dụng để nhớ thông tin đơn lẻ như:
“Chó tránh đầu, trâu tránh đuôi”
Đây là một câu dễ nhớ để biết cách tránh xe khi gặp phải các con vật băng ngang đường.
Vần điệu và thơ ca
Trong thơ ca hay âm nhạc thì vần điệu là thành phần không thể thiếu. Đó chính là lý do vì sao chúng ta rất dễ thuộc bài hát hoặc bài thơ vì chúng có vần điệu.
Chính vì giúp dễ ghi nhớ nên trong thơ ca yếu tố vần điệu là điều rất quan trọng.
Thơ Hồ Xuân Hương:
Thân em thời trắng phận em tròn,
Bảy nổi ba chìm mấy nước non.
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn,
Nhưng em vẫn giữ tấm lòng son
Rap Dân chơi xóm:
Lan Quế Phường tầm này là tầm thường
Ở đây mới là thiên đường
Chân đi dép đeo khuyên tai
Vuốt keo 502
Việc có vần điệu dễ nhớ giúp khán giả nhớ đến tác phẩm và nghệ sĩ hơn.
Tại sao vần điệu giúp ghi nhớ tốt hơn?
Vần điệu giúp ghi nhớ dễ dàng hơn bởi vì vần điệu tạo ra khuôn mẫu và nhịp để bộ não dễ dàng ghi nhớ thông tin hơn và lưu trữ lâu dài hơn. Bộ não sẽ liên kết các thông tin vào vần điệu vì khi chúng xuất hiện cùng lúc các tế bào thần kinh đại diện cho chúng sẽ liên kết lại với nhau.
Ngoài ra vần điệu còn giúp việc học trở nên vui nhộn hơn. Vần điệu giúp chuyển thông tin khô khan thành vần, điệu hấp dẫn tăng niềm vui khi học. Việc tạo thêm các liên kết cảm xúc giúp trí nhớ được củng cố hơn.
Khi bạn nghe vần thì việc mã hóa sẽ hiệu quả hơn. Bộ não ghi nhận sự liên quan giữa các vần điệu và tạo ra các mối liên kết giữa các tế bào thần kinh vững chắc hơn.
Để tìm hiểu sâu hơn về các nguyên tắc ghi nhớ bạn có thể tải về ebook Siêu Trí Nhớ – 3 bí mật học nhanh, hiểu sâu, nhớ lâu mọi thứ dưới đây.
Error: Contact form not found.
Ứng dụng
Bạn có thể áp dụng với những thông tin đã có sẵn vần điệu. Còn đối với những thông tin khô khan thì phải thêm một bước nữa đó là tự tạo ra vần điệu cho chúng để biến thông tin trở nên dễ nhớ hơn.
Ví dụ: Để phân biệt cây thường xuân độc có 3 lá và thường xuân cảnh thì bạn có thể dùng câu sau đây.
“Lá nhóm ba nên tránh xa“ => thường xuân độc.
Nhớ màu rắn độc: Rắn màu đỏ và đen thì an toàn, rắn màu đỏ và vàng là nguy hiểm.
“Đỏ và đen an toàn cho sen, đỏ và vàng giết chết nàng“
Lời kết
Ngay từ thời xa xưa ông cha ta đã biết sử dụng vần điệu trong ghi nhớ và hiệu quả còn tới ngày nay. Đó chính là minh chứng về hiệu quả của vần điệu trong ghi nhớ. Khi gặp khó khăn trong ghi nhớ thông tin thì bạn có thể nghĩ đến phương pháp vần điệu. Nếu bạn ứng dụng vần điệu vào ghi nhớ sẽ giúp việc ghi nhớ trở nên dễ dàng hơn nhiều. Biết đâu bạn sẽ khám phá khả năng chơi với vần điệu và biến mọi thông tin nhàm chán nên thơ hơn.
